CONGRES 2025
Afgelopen donderdag opende Johan Christiaen, voorzitter van vzw Prostaatlijn, het derde congres met de toelichting dat hij bij binnenkomst in de congreszaal de aanwezige lotgenoten niet begroette met de gebruikelijke woorden ‘Alles goed?’, maar met ‘Alles onder controle?’.
De vraag ‘Alles goed?’ impliceert een vergelijking met een vroegere situatie, bijvoorbeeld voorafgaand aan de kankerdiagnose. Lotgenoten met prostaatkanker ervaren doorgaans dat hun situatie niet meer als ‘goed’ kan beschouwd worden zoals in het verleden. De ziekte heeft immers zowel fysiek als psychisch een ingrijpende impact.
Lotgenoten zijn zich ervan bewust dat zij door deze ervaring blijvend veranderd zijn, maar tonen veerkracht door dit te accepteren en er adequaat mee om te gaan. Een meer passende vraag onder lotgenoten, ‘Alles onder controle?’, verwijst naar de actuele stabiliteit van de aandoening of de aanwezigheid van concrete afspraken omtrent verdere behandeling.
Wij vertrouwen op de expertise van de medische wereld voor voortdurende ontwikkeling van nieuwe en verbeterde behandelopties, gericht op zowel het voorkomen van terugkeer van de ziekte als bv het beperken van bijwerkingen.
Lotgenoten van vzw Prostaatlijn zijn steeds bereikbaar om ondersteuning te bieden via een luisterend oor of een gesprek.
Je staat er niet alleen voor.
Van harte welkom op onze bijeenkomsten, waar herkenning, erkenning en het delen van ervaringen bijdragen aan een positief en steunend klimaat.
Laila Valschaerts, verpleegkundig specialist seksuologie en andrologie van Maria Middelares Gent en AZ Sint-Vincentius Deinze sprak op ons congres oa over INTIMITEIT en omschreef dit als diepe emotionele of fysieke verbondenheid.
Intimiteit is het vermogen om jezelf open te stellen voor een ander en geeft een gevoel van veiligheid, vertrouwen en wederkerigheid.
Laila maakte een onderscheid in emotionele intimiteit, lichamelijke intimiteit, seksuele intimiteit en spirituele intimiteit. Oxytocine, het knuffelhormoon, is hierbij belangrijk.
Dr. Pieter Verleyen, uroloog in het AZ Groeninge Kortrijk sprak op ons congres oa over de STRUCTUUR VAN DE PROSTAAT.
Bij een volwassene is de grootte van de prostaat ongeveer het volume van een walnoot, 25 ml.
De prostaat wordt naar boven toe afgelijnd met de blaashals met inwendige sluitspier en naar onder toe met de bekkenbodem met uitwendige sluitspier.
De inwendige sluitspier is niet onderhevig aan de wil en is gevoelig aan alfa adrenerge invloed, de sluitspier sluit bij paniek, vecht- en vluchtreflex.
De uitwendige sluitspier is wel onderhevig aan de wil en kan getraind worden met bekkenbodemkine, bv een na prostaatverwijdering.
Er worden drie zones in de prostaat onderscheiden:
De perifere zone die het dichtste tegen het rectum ligt, is het meest voelbaar bij ppa. Hier ontstaan ongeveer 70% van de prostaatkankers.
De transitiezone alwaar meestal goedaardige prostaathypertrofie ontstaat (BPH). Hier ontstaan ongeveer 10-20 % van de prostaatkankers.
De centrale zone dewelke een kleinere zone is onder de blaashals waardoor zaadleiders naar de zaadheuvel (colliculus seminalis) lopen. Hier ontstaan ongeveer 10% van de prostaatkankers.
Dr. Bart De Troyer, uroloog en diensthoofd urologie bij VITAZ te Sint-Niklaas, gaf op ons congres onder andere een presentatie over de zenuwsparende techniek bij radicale prostatectomie, dus bij een operatie waarbij de prostaat volledig wordt verwijderd.
Hij verduidelijkte dat er verschillende gradaties van zenuwsparing mogelijk zijn, afhankelijk van het lokale tumorstadium, de mate van tumoragressiviteit en de verwachtingen van de patiënt.
Hierbij werd specifiek aandacht besteed aan de invloed op erectiele functie en vroege continentie.
Radiotherapie (bestraling) kan uitwendig of inwendig worden toegepast. Het beschadigt het DNA van cellen, waardoor vooral kankercellen afsterven.
Bestraling als behandeling voor prostaatkanker biedt qua uitkomsten vergelijkbare resultaten als een operatie prostaatverwijdering.
Het voorstel voor een specifieke behandeling kan mede beïnvloed worden door bv potentiële bijwerkingen en logistieke overwegingen maar de uiteindelijke beslissing om al dan niet te bestralen ligt bij de patiënt, het medische team vervult een adviserende en informerende rol.
Laila Valschaerts, verpleegkundig specialist seksuologie en andrologie van Maria Middelares Gent en AZ Sint-Vincentius Deinze sprak op ons congres oa over het begrip libido waarmee verwezen wordt naar seksueel verlangen of lust.
Seksueel verlangen omvat stimuli, opwindbaarheid en motivatie.
Er bestaat ook responsief verlangen: zin ontstaat soms door seks te hebben.
Testosteron bereidt brein en genitaliën voor op seks, beïnvloedt gevoeligheid, nachtelijke reacties en fantasieën, maar daarnaast is een stimulerende omgeving nodig.
Het doel is seksueel plezier, waarvoor stimulus, context en communicatie essentieel zijn.
Dr. Pieter Verleyen, uroloog in het AZ Groeninge Kortrijk sprak op ons congres o.a. over de rol van de prostaat bij seksualiteit en voortplanting waarbij hij de productie en samenstelling van het prostaatvocht uitlegde.
Zaadvocht bevat belangrijke enzymen, zouten en voedingsstoffen die essentieel zijn voor sperma.
Prostaatvocht bevat ook alkalisch vocht om de zuurtegraad van de vagina te compenseren.
Tevens bevat prostaatvocht fructose, eiwitten, prostaglandines en andere stoffen om de zaadcellen te voeden, te beschermen en te helpen bij het navigeren door het vrouwelijke voortplantingssysteem. De zaadblaas is trouwens het enige orgaan bij de mens dat fructose produceert.
Prostaglandines kunnen zorgen voor de samentrekking van de baarmoeder en eierstok bij de vrouw om aldus de zaadcellen sneller bij een eicel te brengen.
PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) is een eiwit, geproduceerd door de prostaat, helpt de zaadvloeistof vloeibaar te houden zodat sperma zich beter kan voortbewegen.
Dr. Bart De Troyer, uroloog en diensthoofd bij VITAZ te Sint-Niklaas presenteerde op ons congres de zenuwsparende techniek bij de volledige verwijdering van de prostaat.
Hij wees erop dat de penis na de operatie gemiddeld 1 cm korter lijkt in normale toestand en ongeveer 1,5 cm in erectie. Dit herstelt vaak grotendeels na verloop van tijd, afhankelijk van zenuwsparing, erectiel herstel en rehabilitatie.
Prof. dr. Ben Vanneste lichtte tijdens ons congres radiotherapie bij prostaatkanker toe.
Hij benadrukte nogmaals dat orgasme en ejaculatie niet hetzelfde zijn.
Na radiotherapie is een orgasme meestal nog mogelijk, maar het voelt vaak anders en wordt als minder intens, korter of soms pijnlijk ervaren. Ejaculatie is verminderd, wat op een droog orgasme kan lijken.
CONGRES 2024
Op ons tweede congres op 26 september 2024 waren niet minder dan 7 sprekers te gast. Hieronder een deeltje van elke uiteenzetting van de sprekers over de drie onderwerpen met name: incontinentie na prostaatverwijdering, hormonale behandelingen bij prostaatkanker en bewegen als levensstijl.
Daarna volgde een uiteenzetting door Prof. dr. Dominique Vandijck over ‘Zorgen voor de ZORG‘ ter gelegenheid van de publicatie van zijn nieuwste boek.
Dr. An-Sofie Goessaert, uroloog, had het over incontinentie na prosaatverwijdering en legde uit dat een prostaatverwijdering zorgt voor veranderingen rond de urineblaas, de plasbuis, de zenuwbundels en de spieren in het bekkenbodem gebied.
Als reactie op deze veranderingen kan de urineblaas anders gaan werken bv over- of onderactief worden met een verhoogde aandrang, veel gaan plassen, niet kunnen ophouden, of net te weinig plassen, persen…
Dr. An-Sofie Goessaert, uroloog, had het over incontinentie na prosaatverwijdering en legde uit dat bij een volledige wegname van de prostaat ook een stukje van de plasbuis mee verwijderd wordt alsook de blaashals met inwendige sluitspier. Dus voor het ophouden van de urine heeft de man dan enkel nog de uitwendige sluitspier. Als die sluitspier te zwak is dan krijg je urineverlies bij heffen, hoesten, niezen, lachen, sporten…
Dr. An-Sofie Goessaert, uroloog, had het over incontinentie na prosaatverwijdering en stelde dat via betere informatie en bewustwording over ‘normaal plas- en drinkgedrag’ eventuele plasproblemen duidelijker omschreven kunnen worden zodat aangepaste behandelingen goed resultaat geven.
Dr. Stefanie De Prycker, uroloog had het over verschillende types van urineverlies en stelde dat na een prostaatverwijdering mogelijks kan STRESSINCONTINENTIE optreden = inspanningsgebonden urineverlies.
De oorzaak is een te zwakke bekkenbodemspier.
Typische tekenen zijn: urineverlies bij inspanning, hoesten, niezen, springen…
Daarnaast bestaat er ook AANDRANGSINCONTINENTIE.
De oorzaak is een overactieve urineblaas.
Typische tekenen zijn: te laat op toilet komen, nachtelijk urineverlies…
Dr. Stefanie De Prycker, uroloog legde uit dat als er na een prostaatverwijdering urineverlies zou optreden er de volgende behandelingen bestaan:
Kinesitherapie
Incontinentiemateriaal
Medicatie
Sling operatie
Artificiële sfincter
Dr. Stefanie De Prycker, uroloog had het over bekkenbodemspieroefeningen die als doel hebben het aanspannen en ontspannen van de bekkenbodemspieren.
Tegenwoordig wordt meer en meer aangeraden die oefeningen ook een korte periode voor de ingreep te starten, maar vooral na een prostaatverwijdering bewijzen bekkenbodemspieroefeningen hun nut.
Dr. Stefanie De Prycker, uroloog had het over een eventuele ‘male sling’ bij urineverlies?
Via een chirurgische ingreep wordt er een netje geplaatst om de plasbuis te ondersteunen. Ideaal bij matig urineverlies (minder dan 100 cc per dag) en bij een soepele sluitspier. Niet aan te raden na bestraling of bij vernauwing plasbuis of bij ernstig urineverlies.
Dr. Stefanie De Prycker, uroloog sprak: Als er in het kader van een behandeling bij prostaatkanker wordt gekozen voor een prostaatverwijdering en er zou daarna urineverlies optreden dan bestaan er diverse mogelijke oplossingen waaronder een penisklem. Deze drukt het plaskanaal dicht.
Een penisklem wordt het best niet langer dan vier uur na elkaar gedragen en nooit ‘s nachts dragen. Aan te raden om vooral te dragen bij specifieke activiteiten zoals bv sporten.
Hou ermee rekening dat er soms nog wel druppelverlies kan blijven.
Drink elke dag 1½-2 liter – water is altijd het beste vocht.
Koffie, thee, frisdrank kunnen de blaas irriteren.
Beperk drinken na 20 u.
Probeer zo leeg mogelijk te plassen.
Als je de aandrang om te plassen vaak onderdrukt en uw blaas grote hoeveelheden urine bevat, kan de blaas uitrekken en minder elastisch worden.
Wanneer de blaas overbelast raakt, verliest deze het vermogen om samen te trekken en de urine efficiënt af te voeren.
Wie heeft recht op een incontinentie tegemoetkoming?
- lijdt aan een onbehandelbare vorm van urine-incontinentie = het niet kunnen ophouden van urine.
- geen incontinentieforfait genoten hebben in de loop van de 12 voorafgaande maanden
- thuis verblijft
- geen tegemoetkoming hebt genoten voor autosondage
De 4 voorwaarden voor tegemoetkoming?
- Urinaire incontinentie (= het niet kunnen ophouden van urine langs een natuurlijke weg)
- Arts heeft u incontinentiemateriaal voorgeschreven
- Koopt het materiaal bij deze erkende bandagist
- Het incontinentiemateriaal staat op lijst van vergoedbare producten (zie riziv)
Bedrag van tegemoetkoming?
Het incontinentieforfait in 2024 voor afhankelijke personen bedraagt 610,53 euro per jaar en wordt jaarlijks geïndexeerd
- Het incontinentieforfait in 2024 voor niet-afhankelijke personen bedraagt 199,27 euro per jaar en wordt jaarlijks geïndexeerd.
Welke stappen moeten er gebeuren voor de tegemoetkoming?
Uw ziekenfonds komt pas tegemoet nadat de volgende 4 stappen afgerond zijn:
- U raadpleegt uw arts.
- Uw arts geeft u een medisch voorschrift voor incontinentiemateriaal
- U neemt contact op met een erkende bandagist die u de volledige informatie geeft over de verschillende soorten van incontinentiemateriaal en u zal bijstaan bij het maken van de juiste materiaalkeuze.
– Belangrijk : is dat het materiaal voorkomt op onze lijst van vergoedbare producten.
– Of er al dan niet een supplement moet worden betaald hangt ook af van het gekozen materiaal. - De erkende bandagist levert uw incontinentiemateriaal persoonlijk af en maakt een getuigschrift van aflevering (=bijlage 13) op. De betaling zal meestal niet rechtstreeks door de patiënt gebeuren maar zal worden geregeld door de erkende bandagist via de derdebetalersregeling.
Hoe vaak is er recht op tegemoetkoming?
Het afleveren van het incontinentiemateriaal gebeurt via dotatieperiode, het aantal stuks per periode van 3 maanden.
Bekkenbodemspieren zijn een groep spieren die als een hangmatje onderaan in het bekken ligt, tussen het schaambeen, heiligbeen en het staartbeen. Ze ondersteunen de organen die onderaan in de buik liggen: de blaas met de urinebuis, de endeldarm en de prostaat.
Te slappe bekkenbodemspieren geven mogelijks urineverlies.
Testosteron is het belangrijkste hormoon bij de man en heeft invloed op de lever, de nieren, de mannelijke geslachtsorganen, de huid, het bot, het beenmerg, de spieren en ook op de hersenen.
Dus als hormoontherapie het testosteron gehalte doet verminderen of stil leggen heeft dat mogelijks invloed = bijwerkingen op al die delen van het lichaam.
Eventuele bijwerkingen bij hormonale behandelingen voor prostaatkanker kunnen naargelang de persoon heel verschillend ervaren worden. Bart Vindevoghel – uro-onco coach van het O.L.V. Lourdes ziekenhuis Waregem vindt dat het belangrijk is dat de persoon kennis heeft van mogelijke bijwerkingen waardoor hij kan anticiperen.
Bart vermeldde op ons Prostaatlijn congres tien mogelijke bijwerkingen:
Warmteopwellingen
Sarcopenie en toename van de vetmassa
Vermoeidheid
Anemie
Metabool syndroom
Verminderd libido en impotentie
Verlies lichaamsbeharing en droge huid
Emotioneler / Depressie
Gynaecomastie
Osteoporose
Bart Vindevoghel – uro-onco coach van het O.L.V. Lourdes ziekenhuis Waregem vermeldde op ons Prostaatlijn congres tien mogelijke bijwerkingen van hormoontherapie bij prostaatkanker waaronderwarmteopwellingen.
Om die opwellingen mogelijks te verminderen adviseert Bart om bvb uitlokkende factoren te vermijden zoals wisseling van koude naar warme omgeving, consumptie van hete dranken, cafeïne, alcohol. Sterk gekruid voedsel is eveneens een mogelijke beïnvloedende factor net als roken en alcohol. Hou ook rekening met factoren zoals ruimzittende kledij / katoenen kledij en hou de temperatuur in de slaapkamer max op 18°C.
De verhoogde kans op vallen geeft helaas soms aanleiding tot minder bewegen met als gevolg een daling van spier- en botmassa en een algemene daling van fysieke fitheid. De oplossing is bewegen met extra aandacht voor krachtoefeningen. Gezonde en gevarieerde voeding is een meerwaarde. Lotgenoten met ongeneeslijke prostaatkanker hebben dankzij hormoontherapie nog jaren te leven, maar ze verliezen dikwijls hun fitheid. Bewegen kan het verschil maken.
Onderhoud zoveel mogelijk een dagelijkse vaste structuur voor opstaan / eten / slapen.
Beweeg minstens 30 minuten per dag.
Behalve fysieke toestand heeft ook emotionele stress een invloed op het vermoeidheidsgevoel.
Persoonlijke visie van Johan Christiaen, voorzitter Prostaatlijn vzw:
Dat mijn vermoeidheid is toegenomen sedert mijn prostaatverwijdering is duidelijk, zelfs rekening houdende met het feit dat er elk jaar eentje op de leeftijdsteller bij komt.
Ik compenseer dit door een evenwicht te zoeken tussen actief zijn en energie sparen. Ik bereik dat door een goede agenda/planning bv slechts één en niet twee drukke activiteiten/verplaatsingen per dag. Planning aanvullen via aangepast ‘drink/eetpatroon’. Als ik een activiteit heb ’s avonds dan hoef ik ’s ochtends geen koffie of frisdrank te nuttigen en wacht daar mee tot in de namiddag op het moment dat mijn fitheid/aandachtscurve dreigt te zakken en ik ze dus door voeding/drank terug iets naar boven kan krijgen.
Indien nodig las ik een ‘oplaadmoment’ in, enkele minuten zonder mentale of fysieke activiteit, even op ‘standby’ modus.
Belangrijk is op voorhand duidelijk voor jezelf te beseffen wat voor jou energie geeft en energie vreet. De individuele verschillen zijn groot maar we zijn op een leeftijd dat je intussen jezelf zou moeten kennen en kan oordelen/inschatten/plannen/bijsturen?
Als hormoonbehandeling wordt gebruikt om prostaatkanker te bestrijden hou je best rekening met mogelijke bijwerkingen zoals het verlies van lichaamsbeharing en mogelijks een droge huid.
Een droge huid met eventueel huiduitslag kan jeuk geven.
Het baardhaar wordt zachter en kan aanleiding geven tot minder vaak scheren.
Mogelijks verlies van borsthaar.
Adviezen:
Smeren met een vochtinbrengende crème.
Beschermen tegen overmatig zonlicht.
Vermijd teveel en te lang douchen.
Controleer regelmatig op mogelijke huiduitslag.
Als hormoonbehandeling wordt gebruikt om prostaatkanker te bestrijden hou je best rekening met mogelijke bijwerkingen zoals het metabool syndroom dat bij 3 op 5 behandelde mannen voorkomt. Dit is geen ziekte op zich, het is een verzameling van risicofactoren die vaak samen voorkomen. Zo is er dikwijls sprake van overgewicht, een te hoge bloeddruk en/of een stoornis in het vet- en suikermetabolisme. Door de combinatie van die risicofactoren wordt het risico op hart- en vaatziekten en diabetes een stuk groter.
Aandachtspunten:
Triglyceriden (een soort bloedvetten) ≥ 150mg/dl
HDL (goede cholesterol) < 40mg/dl
Nuchtere glycemie (suikerwaarden) > 110mg/dl
Bloeddruk ≥ 130/85mmHg
Buikomtrek > 100cm
Adviezen:
Gezonde, evenwichtige voeding
Trainen op kracht en conditie
Beperk alcoholgebruik
Stop met roken
Een hormoonbehandeling bij prostaatkanker kan als bijwerking hebben dat er vaker stemmingsstoornissen optreden.
Mannen worden psychisch zachter en huilen gemakkelijker en ook soms zonder een directe aanleiding.
Er is in die periode ook een hogere kans op depressie, ook al omdat ‘genieten’ zoals voor de hormoontherapie dikwijls minder mogelijk is of minder mogelijk lijkt.
Een taak van de oncocoach is om de emoties beter en meer bespreekbaar te maken, vooral ook naar de naasten toe. Eventueel kan dit ook aangevuld worden met psychologische en/of medicamenteuze ondersteuning.
Ook hier is het belang van BEWEGING niet te onderschatten.
Een hormoonbehandeling bij prostaatkanker kan als bijwerking hebben dat het libido vermindert.
Door het minder produceren of blokkeren van testosteron verdwijnt dikwijls de goesting tot seksuele beleving.
Functionele veranderingen zoals het feit dat er na een prostaatverwijdering geen sperma meer aangemaakt wordt heeft dikwijls erectiele dysfunctie als gevolg.
Juiste voorlichting kan helpen tezamen met eventueel gespecialiseerde hulpverlening door een seksuoloog of psycholoog.
Uitleg over medicatie of hulpmiddelen zijn eveneens aan te raden.
Durf te starten met iedere dag opnieuw een prikkelende start
Durf te bewegen met heel wat deugdoende actie
Durf te plannen met bewust veel me-time
Durf te weten met veel gezonde wist-je-datjes
Durf te evolueren met huppelende stapjes vooruit
Durf te rusten met zalige momenten van rust
Durf te eten met goesting naar lekkere dingen
Durf te genieten met meer dan af en toe een mooi kippenvel-moment
Dank aan de medewerkers / vrijwilligers / naasten en sympathisanten voor hun hulp!
Dank aan het team achter de toonbank voor de gratis koffie, thee, frisdranken.
CONGRES 2023
Op ons eerste congres op 28 september 2023 spraken 4 top urologen en waren er 5 getuigenissen van lotgenoten.
Een paar samenvattingen uit 2023:
Guy Senave vertegenwoordigt Prostaatlijn vzw in de regio Dendermonde. Hij hield een pleidooi voor bewegen via Onco-move na een kanker behandeling.
Bewegen stimuleert het uithoudingsvermogen, lenigheid, spierkracht en coördinatie waardoor het helpt om sneller te herstellen.
Wat is PSA?
PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigen.
Het is een eiwit dat geproduceerd wordt in elke normale prostaatkliercel.
PSA komt in het ejaculaat terecht en zorgt voor de vervloeiing ervan.
PSA komt ook een beetje in de bloedbaan terecht.
Dr. Dekuyper, uroloog van ziekenhuis Maria Middelares Gent en Sint-Vincentius Deinze sprak over het belang van een biopsie bij de diagnose van prostaatkanker.
Vanaf welke leeftijd jouw PSA laten bepalen?
Momenteel is er in België geen nationale screening op prostaatkanker, maar een ‘vroegdetectie’. Dit wil zeggen dat voor de meeste mannen aangeraden wordt om vanaf 50 jaar een eerste keer hun PSA te laten bepalen via een eenvoudige bloedafname bij de huisarts.
Bij een verhoogde PSA waarde kan de huisarts doorverwijzen naar een uroloog.
Prof. Dr. Van Praet, uroloog in UZ Gent beantwoordde onze vraag: wat zeggen de Europese urologische richtlijnen op dit moment over vroegdetectie van prostaatkanker?
Ik heb een hoge PSA, dus heb ik behandeling nodig?
Een hoge PSA, meer dan 4 ng per ml, wil niet automatisch zeggen dat er prostaatkanker aanwezig is. Bovendien moet er ook rekening gehouden worden met oa de voorgaande PSA waarden én de grootte van de prostaat.
Dr. Verbaeys, uroloog in het AZ Jan Palfijn beantwoordde onze vraag:
hoe kies je een therapie?
PSA na een prostaatverwijdering?
Na een prostaatverwijdering dient de PSA ‘onmeetbaar’ te zijn, vroeger <0.1 ng/ml – vandaag <0.03 ng/ml.
De eerste meting gebeurt tussen de 6 weken en 3 maanden na de operatie en het is van belang om de halfwaardetijd in het oog te houden.
Dr. Van Besien, uroloog in het AZ Sint-Lucas Gent beantwoordde onze vraag over PSA stijging na een behandeling van prostaatkanker.
Prostaatlijn vzw bedankt onze vrijwilligers die op het congres 2023 alles in goede banen hebben geleid, het was perfect!
Michelle Graus werd verkozen als afgevaardigde van de ‘naasten’ van lotgenoten.
Ze bedankte met een prachtige speech waaruit dit fragment:
Ronny Pieters zit in het bestuur van vzw Prostaatlijn en adviseert als ervaringsdeskundige vooral voor medische vragen. Op het Prostaatlijn congres 2023 hield hij een pleidooi voor het inzetten van gespecialiseerde verpleegkundigen (prostaatverpleegkundigen) die een schakel vormen tussen de patiënt en de arts/uroloog.
Johan Christiaen is voorzitter, oprichter én lotgenoot van Prostaatlijn vzw.
Op het Prostaatlijn congres 2023 sprak hij over de eerste psychologische bedenkingen nadat de diagnose prostaatkanker bij de uroloog wordt medegedeeld. Dikwijls halen woede en ongeloof de bovenhand: waarom krijg ik prostaatkanker? Ik leef gezond, ik rook niet, ik drink weinig alcohol, ik beweeg en toch krijg ik kanker, ik kan het moeilijk geloven, waarom?
Wat kan de PSA waarde beïnvloeden?
De PSA waarde kan beïnvloed worden door een goedaardige vergroting van de prostaat =
BPH = benigne prostaat hypertrofie en/of door een prostaatontsteking= prostatitis of door prostaatkanker.
Wat zeggen de nieuwe Europese richtlijnen over prostaatkanker?
De Europese aanbeveling omtrent prostaatkanker is om mannen goed te informeren
over onderzoeken, behandelingen, bijwerkingen en ze een PSA test aan te bieden vanaf 50 jaar; vanaf 45 jaar als er prostaatkanker in de familie voorkomt
en vanaf 40 jaar als ze drager zouden zijn van mutaties van het BRCA2-gen.
Hoe kies je een therapie na een diagnose van prostaatkanker?
Factoren die de keuze van een therapie beïnvloeden zijn o.a.: de voorkeur van de patiënt - leeftijd – operatieve voorgeschiedenis – fysionomie – robot geassisteerd laparoscopisch - algemene narcose – blaassonde – nevenwerkingen – uroloog.
Wat indien PSA na een prostaatverwijdering toch meetbaar blijft of opnieuw meetbaar wordt?
In dat geval vragen we ons af of het hem gaat over goedaardige of kwaadaardige prostaatcellen? Is het gesitueerd in of buiten het bekken? Is er sprake van een biochemisch recidief?
Vroeger hechte men veel belang aan de exacte PSA waarde stijging bvb 0,2 ng/ml terwijl men nu meer rekening houdt en kijkt of er bvb twee opeenvolgende PSA stijgingen zijn na een aantal maanden tussentijd.
Dank aan het team Purquapa met Allison, Karen en Femke voor de goede organisatie van ons eerste congres!
Is PSA een betrouwbare maker voor prostaatkanker?
PSA is betrouwbaar maar we moeten altijd rekening houden met natuurlijke schommelingen, medicatie (dutasteride, finasteride, …), recente prostaatbiopsie, rectaal toucher, anale sex, intensief fietsen, … ???
Hoe prostaatkanker opsporen?
In geval van verhoogd PSA of verdacht rectaal toucher → MRI.
Bij abnormaal MRI → biopsie.
Bij normaal MRI → opvolgen.
Kan ik met een hoge PSA waarde toch nog opgevolgd worden?
Een hoge PSA waarde duidt niet altijd op prostaatkanker, net zoals een lage PSA waarde geen garantie geeft dat er geen prostaatkanker aanwezig zou zijn.
Na een biopsie kan de diagnose al of niet prostaatkanker gesteld worden en daarna hangt het af van de karakteristieken van de tumor (Gleason score) of opvolging aangewezen is of niet.
PSA na radiotherapie?
Hangt er van af of er ook hormonen werden gegeven tijdens de radiotherapie en hoelang die hormonen werden of nog worden gegeven.
Het liefst wordt die PSA zo laag mogelijk en bij voorkeur minder dan 0,5 ng/ml doch geen strak cijfer hanteren en beseffende dat een eventuele daling van de PSA na radiotherapie trager gaat dan na prostaatchirurgie.
Bedankt aan cineast Luc voor de kwalitatieve opnames van de sprekers.
Humor is de beste saus….
bedankt Daniël om dit spontaan te vertellen na ons congres 2023.